Γάζα

Όπως είναι πλέον παγκοίνως γνωστό, μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στα εδάφη του νοτίου Ισραήλ, οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας σφυροκοπούν από αέρος τη Γάζα και ταυτόχρονα προετοιμάζουν χερσαία επιχείρηση μέσα στα εδάφη της συνολικού μεγέθους 365 τετραγωνικών χιλιομέτρων λωρίδας γης που συνορεύει στα βόρεια και δυτικά με το Ισραήλ και στα νότια με την Αίγυπτο.

Σύμφωνα με τις ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, στόχος της χερσαίας επιχείρησης είναι το οριστικό ξερίζωμα της Χαμάς από τη Γάζα και η εξόντωση όλων των μαχητών της. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, η διεθνής κοινότητα έχει επιδοθεί σε πραγματικό διπλωματικό αγώνα δρόμου, καθώς υπάρχει τεράστια ανησυχία ότι η είσοδος του στρατού του Ισραήλ στη Γάζα θα οδηγήσει σε αιματοκύλισμα με βασικά θύματα τους αμάχους που βρίσκονται στην αποκλεισμένη από ξηράς και θάλασσας λωρίδα γης.

Ωστόσο, η εντολή για την έναρξη της χερσαίας επιχείρησης ακόμα δεν έχει δοθεί και επισήμως, οι Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) δεν εξηγούν το γιατί. Την Τρίτη ο αντισυνταγματάρχης Ρίτσαρντ Χεχτ, εκπρόσωπος των IDF, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι τα σχέδια για την επιχείρηση εξακολουθούν να καταρτίζονται. «Δεν πρόκειται να σχολιάσω τα μελλοντικά μας σχέδια», είπε, προσθέτοντας ότι αυτή η επιχείρηση «είναι κάτι διαφορετικό. […] Θα διαρκέσει περισσότερο και θα είναι εντελώς διαφορετική».

Σύμφωνα με στρατιωτικούς και πολιτικούς αναλυτές στη Δύση, τρεις είναι οι βασικοί λόγοι που κάνουν το Ισραήλ ιδιαίτερα επιφυλακτικό στο να προχωρήσει στην επιχείρηση αυτή:

Όμηροι

Η Χαμάς εκτιμάται ότι κρατά 199 ομήρους που αιχμαλωτίστηκαν κατά την αιματηρή επιδρομή της στο νότιο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου. Επισήμως το Ισραήλ τονίζει ότι είναι αδύνατο να διαπραγματευτεί κανείς με τη Χαμάς μετά τις σφαγές του περασμένου Σαββατοκύριακου. Στην πραγματικότητα, όμως, η τύχη των ομήρων αποτελεί μείζον ηθικό και πολιτικό ζήτημα. Περιλαμβάνουν έναν αριθμό ανδρών και γυναικών στρατιωτών, αλλά πολλοί -ίσως οι περισσότεροι- είναι πολίτες.

Περιλαμβάνουν γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένους, ορισμένοι από τους οποίους πάσχουν από χρόνιες παθήσεις. Όλοι γνωρίζουν ότι οι πιθανότητες επιβίωσης της πλειοψηφίας των ομήρων στη διάρκεια μιας χερσαίας επιχείρησης τείνουν στο μηδέν. Η Χαμάς ισχυρίζεται ότι 22 από αυτούς έχουν ήδη σκοτωθεί από ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές, όμως ο ισχυρισμός είναι αδύνατο να επιβεβαιωθεί άμεσα.

Μετά το σοκ από τις σφαγές της 7ης Οκτωβρίου, πολλοί Ισραηλινοί σε ιδιωτικές συζητήσεις πρότειναν ότι αυτή ήταν μια θυσία που θα έπρεπε να γίνει – μέρος του ζοφερού τιμήματος για την απαλλαγή του κινδύνου της Χαμάς μια για πάντα. Αλλά πολλοί άλλοι, ήδη εξοργισμένοι με την κυβέρνηση και τις υπηρεσίες ασφαλείας που απέτυχαν να τους προστατεύσουν, δεν έχουν καμία διάθεση να δουν περισσότερες γυναίκες και παιδιά να πεθαίνουν.

Το Σάββατο, οι οικογένειες αρκετών ομήρων συγκεντρώθηκαν έξω από το αρχηγείο των IDF στο Τελ Αβίβ για να απαιτήσουν να φέρουν τους αγαπημένους τους ζωντανούς στην πατρίδα τους – και μάλιστα το συντομότερο δυνατό. Δεν έχουν καμία πρόθεση να επιτρέψουν στην κυβέρνηση να θυσιάσει τα παιδιά, τους γονείς και τα αδέλφια τους στο όνομα της στρατιωτικής ανάγκης. Φαίνεται λοιπόν ότι διεξάγονται κάποιου είδους συνομιλίες.

Τη Δευτέρα, οι Times of Israel ανέφεραν ότι οι όμηροι ήταν στην κορυφή της ατζέντας του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Άντονι Μπλίνκεν, κατά τη διάρκεια της περιοδείας αστραπής του σε περιφερειακές πρωτεύουσες αυτή την εβδομάδα. Και το Κατάρ έχει δηλώσει δημοσίως ότι ελπίζει να μεσολαβήσει για την απελευθέρωση τουλάχιστον των γυναικών και των παιδιών. Η Χαμάς είναι σαφώς πρόθυμη να κρατήσει ζωντανό το θέμα των ομήρων.

Δημοσίευσε το βράδυ της Δευτέρας ένα βίντεο απόδειξης της ζωής της Μάγια Σεμ, 21 ετών, η οποία απήχθη από το μουσικό φεστιβάλ Nova, και απαίτησε από το Ισραήλ να απελευθερώσει 6.000 κρατούμενους σε αντάλλαγμα για την ασφαλή επιστροφή των ομήρων. Κάποιοι θα πουν ότι αυτό είναι μια κίνηση που ευνοεί τη Χαμάς. Αλλά παρά τα όσα λένε οι σκληροπυρηνικοί, η κυβέρνηση του Ισραήλ πρέπει να δώσει μια ευκαιρία στις συνομιλίες.

Πολιτική πίεση

Το άλλο ζήτημα είναι πολιτικό και διπλωματικό. Οι παραδοσιακοί σύμμαχοι του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Βρετανίας, έχουν υποστηρίξει απερίφραστα το δικαίωμά του να υπερασπιστεί τον εαυτό του. Αλλά αυτή η υποστήριξη δεν είναι χωρίς προϋποθέσεις. Όπως δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Τζέιμς Κλίβερλι, οι σύμμαχοι του Ισραήλ αναμένουν επίσης από τις IDF να επιδείξουν έναν βαθμό «αυτοσυγκράτησης».

Οι δυτικές κυβερνήσεις – και οι ψυχραιμότεροι στο ισραηλινό πολεμικό υπουργικό συμβούλιο – γνωρίζουν ότι μια ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα θα ενισχύσει μόνο τον κύκλο της βίας και της δίψας για εκδίκηση, στον οποίο βασίζεται η στρατολόγηση της Χαμάς. Θα υποδαυλίσει επίσης τη δημόσια οργή στους Άραβες γείτονες του Ισραήλ, σαμποτάροντας τις προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων. Θα μπορούσε επίσης να πυροδοτήσει έναν περιφερειακό πόλεμο.

Η δυτική κοινή γνώμη είναι επίσης πιθανό να στραφεί εναντίον του Ισραήλ αν φανεί ότι υποβάλλει τη Λωρίδα της Γάζας σε μαζική συλλογική τιμωρία. Η πλήρους κλίμακας πολιορκία της Γάζας, η διακοπή των προμηθειών νερού, ηλεκτρικού ρεύματος και καυσίμων, καθώς και μια λυσσαλέα εκστρατεία βομβαρδισμών που έχει σκοτώσει σχεδόν 3.000 ανθρώπους, απειλεί ήδη να πλήξει τη συμπάθεια της κοινής γνώμης.

Μια χερσαία εισβολή είναι πιθανό να είναι απείρως πιο βίαιη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο κ. Μπλίνκεν καταβάλλει τεράστιες προσπάθειες για να πείσει το Ισραήλ και την Αίγυπτο να καταλήξουν σε συμφωνία για το άνοιγμα ενός διαδρόμου για την έξοδο των αμάχων και την παράδοση βοήθειας. Αυτό μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί το Ισραήλ έχει παρατείνει επ’ αόριστον την προθεσμία για τους αμάχους στο βόρειο μισό της Λωρίδας της Γάζας να μετακινηθούν νότια του ποταμού Wadi Gaza.

Η αρχική προθεσμία των 24 ωρών ήταν σαφώς ανεφάρμοστη – όπως κατέστησαν σαφές οι διεθνείς οργανισμοί βοήθειας. Υπάρχει και εδώ ένας μεγαλύτερος πολιτικός κίνδυνος – η στρατηγική εξόδου. Δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο ότι το Ισραήλ έχει ένα σαφές σχέδιο για το τι θα κάνει στη συνέχεια αν επιτύχει τον στόχο του να καταστρέψει τη Χαμάς. Ορισμένοι σκληροπυρηνικοί υποστηρίζουν μια κατοχή χωρίς τέλος και την επιστροφή των οικισμών που αποσύρθηκαν το 2005.

Άλλοι θα ήθελαν να αποσυρθούν και να εγκαταστήσουν μια πιο εύπλαστη διάδοχη κυβέρνηση της Χαμάς. Και οι δύο επιλογές είναι γεμάτες με πολιτικό, ηθικό και στρατιωτικό ρίσκο. Οι Βρετανοί και Αμερικανοί σύμμαχοι του Ισραήλ θα παρακαλούν τον Μπένιαμιν Νετανιάχου, τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, και το πολεμικό του υπουργικό συμβούλιο να μην επαναλάβουν τα λάθη τους από τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας.

Επιχειρησιακά ζητήματα

Σε τρίτο επίπεδο, εκτιμάται ότι μια πλήρους κλίμακας εισβολή στη Γάζα με στόχο όχι μόνο την απελευθέρωση των ομήρων αλλά και την «κατεδάφιση» της Χαμάς είναι απίστευτα δύσκολη. Η Χαμάς πιστεύεται ότι έχει περάσει περισσότερο από ένα χρόνο σχεδιάζοντας τις απίστευτα αιματηρές επιθέσεις της. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην κατάφεραν να παίξουν μια δυναμική ισραηλινή απάντηση και να προετοιμαστούν γι’ αυτήν. Η πόλη της Γάζας είναι ένα πυκνό αστικό περιβάλλον – αυτό που οι στρατιώτες αποκαλούν χώρο μάχης «360 μοιρών».

Η Χαμάς θα υπερασπιστεί έδαφος που γνωρίζει πολύ καλά και τα πλεονεκτήματα του Ισραήλ σε θωράκιση θα μειωθούν σημαντικά. Ομάδες ελεύθερων σκοπευτών, αυτοσχέδιοι εκρηκτικοί μηχανισμοί (IED) και προετοιμασμένες ζώνες θανάτου θα περιμένουν τους προελαύνοντες Ισραηλινούς. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι η επιχείρηση θα είναι μακρά – και δαπανηρή. Εάν είναι επιτυχής, θα μπορούσε να καταλήξει να μοιάζει με την καταστροφή του Γκρόζνι από τη Ρωσία τη δεκαετία του 2000.

Υπάρχει και ένας ευρύτερος προβληματισμός, όμως: η Χεζμπολάχ, η ισχυρή πολιτοφυλακή που υποστηρίζεται από το Ιράν και εδρεύει στο Λίβανο, έχει δηλώσει ότι μπορεί να συμμετάσχει στον πόλεμο, αν προχωρήσει η χερσαία επίθεση στη Γάζα. Οι ανταλλαγές πυρών στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ έχουν ήδη ενταθεί. Χρησιμοποιήθηκαν διπλωματικά κανάλια για να προειδοποιηθεί η κυβέρνηση του Λιβάνου για μια καταστροφική αντίδραση εάν η Χεζμπολάχ αποφασίσει να τα παίξει όλα για όλα.

Δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα έχουν μεταφερθεί στην περιοχή για να υποστηρίξουν αυτή την απειλή. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι θα ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη εξέλιξη. Οι περισσότεροι από τους 300.000 εφέδρους του Ισραήλ και το μεγαλύτερο μέρος των αρμάτων μάχης του φαίνεται να συγκεντρώνονται γύρω από τη Γάζα. Το υποτιθέμενο τεράστιο οπλοστάσιο ρουκετών της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια ζημιά στο βόρειο Ισραήλ. Έτσι, οι Ισραηλινοί στρατηγοί θα πρέπει να επεξεργαστούν πώς να περιορίσουν τη βόρεια απειλή, ενώ θα προχωρήσουν στην επιχείρηση στη Γάζα – και δεν είναι σαφές πώς θα το κάνουν.

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο

Πηγή: economico.gr