Το Ευρωπαϊκό Στρογγυλό Τραπέζι για τη Βιομηχανία (ERT) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου σε έγγραφο που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 26 Οκτωβρίου, κάνοντας λόγο για παρακμή της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε σύγκριση με τους παγκόσμιους ομόλογους της.

Βασίζει την ανάλυσή της κυρίως στη σύγκριση με τις ΗΠΑ, με τον πρόεδρο του ERT Ζαν Κλοντ φαν Μπόξμιρ να προειδοποιεί ότι η Ευρώπη μπορεί να γίνει “ένα πολύ ωραίο μουσείο” αντί για μια ακμάζουσα οικονομία. Μία από τις συγκρίσεις που κάνει το έγγραφο του ERT είναι η εξέλιξη του κατά κεφαλήν ΑΕΠ μετρούμενη σε τρέχοντα δολάρια ΗΠΑ. Ο αριθμός αυτός αυξήθηκε μόνο οριακά τα τελευταία δέκα χρόνια στην ΕΕ, ενώ στις ΗΠΑ εκτοξεύτηκε στα ύψη.

Ωστόσο, όπως επεσήμανε ο Τσολτ Ντάρβας του Ινστιτούτου Bruegel σε πρόσφατη ανάλυση, ο αριθμός αυτός επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών. “Ο δείκτης, το ΑΕΠ σε δολάρια ΗΠΑ, είναι χρήσιμος για τη μέτρηση της οικονομικής παραγωγής σε μια χρονική στιγμή, αλλά όχι για την αξιολόγηση των σχετικών χρονικών τάσεων“, έγραψε.

Ενεργειακή ανεξαρτησία

Πράγματι, το 2012, μπορούσε κανείς να πάρει περίπου 1,28 δολάρια ανά ευρώ, ενώ το 2022, αυτό μειώθηκε σε 1,05 δολάρια ανά ευρώ. Ο Ντάρβας υποστήριξε ότι μια σωστή σύγκριση σε βάθος χρόνου θα εξέταζε το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην ισοτιμία αγοραστικής δύναμης (PPP), η οποία εξαλείφει τις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Και εξεταζόμενη από αυτή την άποψη, η ΕΕ αύξησε πολύ ελαφρά τις σχετικές επιδόσεις της σε σχέση με τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι συναλλαγματικές ισοτιμίες δεν είναι εντελώς αμελητέες, καθώς μπορούν επίσης να αποτελέσουν ένδειξη της δύναμης ή της αδυναμίας μιας οικονομίας. Ενώ οι ΗΠΑ έγιναν ενεργειακά ανεξάρτητες την τελευταία δεκαετία, η ΕΕ εξαρτήθηκε από ξένους παρόχους ενέργειας. Κατά συνέπεια, όταν το σοκ των τιμών χτύπησε πριν και κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, η ΕΕ έπρεπε να δαπανήσει μεγάλα ποσά για να αγοράσει ενέργεια, αποδυναμώνοντας έτσι το ευρώ.

Άνιση ανάπτυξη

Έτσι, ένα μάθημα που θα η ΕΕ θα μπορούσε να πάρει από τις ΗΠΑ θα ήταν ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία είναι καλό πράγμα. Τα στοιχεία του Ντάρβας δείχνουν επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής ανάπτυξης που παρατηρήθηκε τις τελευταίες δεκαετίες συνέβη στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, όπου οι χώρες είχαν πολύ έδαφος να καλύψουν. Αντιθέτως, η Δυτική Ευρώπη έμεινε στάσιμη και η Νότια Ευρώπη υποχώρησε σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, όταν μετράται με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε αγοραστική δύναμη.

Αυτό παραπέμπει σε ένα κοινό ζήτημα της ευρωπαϊκής μακροοικονομικής ανάλυσης: την καταστροφική επίδραση των πολιτικών λιτότητας. Σύμφωνα με τον αμερικανό πολιτικό μπλόγκερ/αναλυτή, Μάθιου Ινγκλέσιας, μία από τις σημαντικότερες διαφορές μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ την τελευταία μιάμιση δεκαετία ήταν ότι οι ΗΠΑ είχαν καλύτερες μακροοικονομικές πολιτικές που ήταν πιο φιλικές προς την ανάπτυξη και έδειχναν πολύ μικρότερη ανησυχία για το δημόσιο χρέος.

Χρηματοδότηση της καινοτομίας

Οι άλλοι δύο βασικοί παράγοντες της οικονομικής υπεροχής των ΗΠΑ που αναφέρει είναι η ενεργειακή ανεξαρτησία (που στις ΗΠΑ σημαίνει fracking) και μια βαθύτερη κεφαλαιαγορά που παρέχει χρηματοδότηση για επιχειρηματικά κεφάλαια. Το ERT, εν τω μεταξύ, ζητά περισσότερες επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας μαζί με μια πραγματικά ολοκληρωμένη αγορά ενέργειας και υποστηρίζει επίσης μια ένωση κεφαλαιαγορών για να υπάρξουν περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων.

Είναι αξιοσημείωτο, ωστόσο, ότι ο ευρωπαϊκός κλάδος παραμένει σιωπηλός όσον αφορά τη μακροοικονομική διακυβέρνηση, παρόλο που φαίνεται να αποτελεί προφανή μοχλό οικονομικής ανάπτυξης. Αντ’ αυτού, το ERT σημειώνει θρηνητικά ότι τα περιθώρια κέρδους είναι πολύ υψηλότερα στις ΗΠΑ από ό,τι στην ΕΕ, όπου οι περιοριστικοί κανονισμοί και οι κανόνες ανταγωνισμού μπορούν να εμποδίσουν τα μεγάλα κέρδη.

Υψηλά κέρδη και αγορά

Το ERT προφανώς έχει δίκιο όταν επισημαίνει ότι τα μεγάλα κέρδη θα προσέλκυαν φυσικά περισσότερα κεφάλαια, αλλά οι υπεύθυνοι για τη χάραξης της πολιτικής θα πρέπει να θυμούνται ότι τα μεγάλα κέρδη είναι συχνά ένδειξη αποτυχίας ή μείζονος στρέβλωσης της αγοράς. Τα επίμονα υψηλά περιθώρια κέρδους σημαίνουν ότι οι μέτοχοι επωφελούνται εις βάρος των πελατών ή των εργαζομένων ή και των δύο.

Για παράδειγμα, το γεγονός ότι στις ΗΠΑ υπάρχει τόσο ένας εξαιρετικά κερδοφόρος τομέας υγείας όσο και μια κρίση οικονομικής προσιτότητας της υγειονομικής περίθαλψης που συνέβαλε στην πτώση του προσδόκιμου ζωής στις ΗΠΑ σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από τον δυτικοευρωπαϊκό μέσο όρο είναι ενδεικτικό ότι τα υψηλά κέρδη δεν σημαίνουν πάντα ότι η οικονομία λειτουργεί σωστά ή προς όφελος των πολλών. Αντιθέτως, ίσως η ΕΕ θα πρέπει να σκεφθεί πιο προσεκτικά ποιες αμερικανικές συνταγές πρέπει να υιοθετήσει.

με πληροφορίες από το Euraktiv

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο

Πηγή: economico.gr