Όταν οι μηχανικοί της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil ανακάλυψαν ότι μια τουρμπίνα είχε χαλάσει στο μεγαλύτερο διυλιστήριό τους στις 4 Ιανουαρίου, συνειδητοποίησαν γρήγορα ότι το πρόβλημα δεν ήταν καθόλου ασήμαντο. Υπήρχε μόνο μία εταιρεία που γνώριζε πώς να επισκευάσει τη μονάδα παραγωγής βενζίνης στο διυλιστήριο NORSI, που βρίσκεται στον ποταμό Βόλγα, περίπου 430 χιλιόμετρα (270 μίλια) ανατολικά της Μόσχας. Το πρόβλημα ήταν ότι η εταιρεία είναι αμερικανική, αναφέρει το Reuters, επικαλούμενο πηγές με γνώση του περιστατικού. Η εταιρεία, η πολυεθνική εταιρεία πετρελαϊκής τεχνολογίας UOP, είχε αποσυρθεί από τη Ρωσία μετά την εισβολή της χώρας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Έτρεξαν (οι μηχανικοί) να βρουν ανταλλακτικά και δεν μπόρεσαν να βρουν τίποτα“, δήλωσε πηγή προσκείμενη στη Lukoil, η οποία ζήτησε να μην κατονομαστεί επειδή δεν επιτρέπεται να μιλήσει στα μέσα ενημέρωσης. “Τότε ολόκληρη η μονάδα απλά σταμάτησε“. Τέσσερις άλλες πηγές δήλωσαν ότι η μονάδα – ένας καταλυτικός πυρηνοποιητής που χρησιμοποιείται για τη μετατροπή βαρύτερων υδρογονανθράκων σε βενζίνη – έχει τεθεί εκτός παραγωγής από τον Ιανουάριο και δεν ήταν σαφές πότε θα μπορούσε να επισκευαστεί λόγω έλλειψης τεχνογνωσίας εντός της Ρωσίας. Η μονάδα KK-1 είναι ένας από τους δύο καταλυτικούς πυρηνοποιητές στο εργοστάσιο.

Μείωση παραγωγής

Ως αποτέλεσμα, το διυλιστήριο NORSI – το τέταρτο μεγαλύτερο στη Ρωσία – μείωσε την παραγωγή βενζίνης κατά 40%, σύμφωνα με δύο από τις πηγές. Το διυλιστήριο της Lukoil είναι ένα παράδειγμα των ευρύτερων προβλημάτων στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, όπου ορισμένες πετρελαϊκές εταιρείες αγωνίζονται εν όψει των δυτικών κυρώσεων να επισκευάσουν τα διυλιστήριά τους, τα οποία κατασκευάστηκαν με τη βοήθεια αμερικανικών και ευρωπαϊκών τεχνικών εταιρειών, σύμφωνα με τουλάχιστον 10 ρωσικές πηγές της βιομηχανίας.

Οι δυσκολίες έχουν επιδεινωθεί από τις επιθέσεις ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών που έχουν πλήξει τουλάχιστον δώδεκα ρωσικά διυλιστήρια φέτος, δήλωσαν οι πηγές της βιομηχανίας. Οι επιθέσεις ανάγκασαν τα ρωσικά διυλιστήρια να κλείσουν περίπου το 14% της δυναμικότητας το πρώτο τρίμηνο. “Εάν οι επιθέσεις συνεχιστούν με αυτόν τον ρυθμό και η ρωσική αεράμυνα δεν βελτιωθεί, η Ουκρανία θα μπορέσει να διακόψει τις ρωσικές διυλιστικές μονάδες ταχύτερα από ό,τι οι ρωσικές επιχειρήσεις θα μπορέσουν να τις επισκευάσουν“, δήλωσε ο Σεργκέι Βακουλένκο, ειδικός σε θέματα ενεργειακής βιομηχανίας της Ρωσίας.

Προσπάθεια υποβάθμισης

Ο κορυφαίος αξιωματούχος της Ρωσίας στον τομέα της ενέργειας, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ, δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι κατεστραμμένες εγκαταστάσεις NORSI θα πρέπει να επαναλάβουν τη λειτουργία τους εντός ενός ή δύο μηνών, καθώς οι ρωσικές εταιρείες εργάζονται για την παραγωγή των ανταλλακτικών που απαιτούνται. Είπε επίσης ότι άλλα ρωσικά διυλιστήρια έχουν ενισχύσει την παραγωγή μετά τις επιθέσεις των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και ότι δεν υπάρχει έλλειψη στην τοπική αγορά καυσίμων. Ο υπουργός Ενέργειας της Ρωσίας, Νικολάι Σουλγκίνοφ δήλωσε την Τετάρτη ότι όλα τα διυλιστήρια θα επισκευαστούν μέχρι τον Ιούνιο, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Το διυλιστήριο NORSI, κοντά στην πόλη Νίζνι Νόβγκοροντ, έχει δυναμικότητα 405.000 μετρικών τόνων βενζίνης το μήνα ή το 11% της συνολικής παραγωγής της Ρωσίας. Η τρέχουσα διακοπή λειτουργίας θα κόστιζε στη Lukoil σχεδόν 100 εκατομμύρια δολάρια σε διαφυγόντα έσοδα το μήνα, με βάση μια μέση ρωσική τιμή βενζίνης 587 δολάρια ανά μετρικό τόνο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters. Η Honeywell International Inc, η μητρική εταιρεία της UOP, ανέφερε ότι δεν παρέχει εξοπλισμό, ανταλλακτικά, προϊόντα ή υπηρεσίες στο διυλιστήριο του Νίζνι Νόβγκοροντ από τον Φεβρουάριο του 2022, ούτε στο διυλιστήριο Slavyansk ECO.

Αντοχή στις κυρώσεις, αλλά…

Το διυλιστήριο του Σλαβιάνσκ επλήγη από ουκρανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος στις 18 Μαρτίου και έπιασε για λίγο φωτιά. “Εργαζόμαστε για να εντοπίσουμε και να διακόψουμε κάθε πιθανή εκτροπή των προϊόντων μας προς τη Ρωσία μέσω τρίτων“, δήλωσε η Honeywell στο Reuters. Η εταιρεία συμπλήρωσε ότι συμμορφώνεται με όλες τις ισχύουσες απαιτήσεις αδειών εξαγωγής, τους νόμους και τους κανονισμούς περί κυρώσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους έχουν επιβάλει κυρώσεις σε χιλιάδες ρωσικούς στόχους μετά την εισβολή στην Ουκρανία και περίπου 1.000 εταιρείες έχουν ανακοινώσει την αποχώρησή τους από τη χώρα.

Η ρωσική οικονομία των 2,2 τρισ. δολαρίων που επικεντρώνεται στις εξαγωγές αποδείχθηκε πιο ανθεκτική στα δύο χρόνια των πρωτοφανών κυρώσεων από ό,τι περίμεναν είτε η Μόσχα είτε η Δύση. Όμως, δυτικές εταιρείες, όπως η UOP και ο ελβετικός όμιλος μηχανικών ABB, έχουν προμηθεύσει τεχνολογία και λογισμικό και στα 40 μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ρωσίας τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Κάθε διυλιστήριο διαθέτει έναν συνδυασμό ρωσικού και ξένου εξοπλισμού. Η ABB δήλωσε στο Reuters ότι σταμάτησε να λαμβάνει νέες παραγγελίες στη Ρωσία μόλις ξέσπασε ο πόλεμος τον Φεβρουάριο του 2022 και δεν σχεδιάζει να επιστρέψει στη Ρωσία μόλις εκπληρώσει τις υφιστάμενες συμβατικές της υποχρεώσεις.

Πόλεμος φθοράς

Καμία από τις πηγές δεν υπέδειξε ότι η βλάβη της τουρμπίνας τον Ιανουάριο στη NORSI ήταν αποτέλεσμα επιθέσεων μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Αλλά οι πηγές δήλωσαν ότι τα προβλήματα στο εργοστάσιο έγιναν χειρότερα μόνο μετά το πρώτο χτύπημα που δέχθηκε η NORSI από ουκρανικά drones τον Φεβρουάριο, όταν άλλα κομμάτια του εξοπλισμού υπέστησαν ζημιές, προκαλώντας πρόσθετη πίεση σε ολόκληρο το διυλιστήριο. Όπως και στις Ηνωμένες Πολιτείες, η τιμή της βενζίνης είναι ένα πολιτικά ευαίσθητο θέμα στη Ρωσία και οι αρχές προσπαθούν να περιορίσουν τις αυξήσεις των τιμών.

Πρόσφατα μέτρα περιλάμβαναν την επιβολή απαγόρευσης των εξαγωγών βενζίνης για 6 μήνες τον Φεβρουάριο. Από την πλευρά της, η Ουκρανία λέει ότι επιτίθεται στα ρωσικά διυλιστήρια επειδή θέλει να υπονομεύσει την πολεμική μηχανή του Κρεμλίνου μειώνοντας τα κρατικά έσοδα και κόβοντας τα καύσιμα για τον στρατό. “Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη είναι δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες φορές φθηνότερα από το κόστος των επισκευών, κάτι που είναι σημαντικό σε έναν πόλεμο φθοράς“, δήλωσε ο Βακουλένκο.

Κίνδυνος μείωσης εξαγωγών

Η Ρωσία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο. Έχει ανακατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού και προϊόντων της στην Ασία και την Αφρική από τότε που τα δυτικά κράτη επέβαλαν κυρώσεις στη Μόσχα. Σε περίπτωση που η Μόσχα αντιμετωπίσει απότομη μείωση της παραγωγής των διυλιστηρίων, θα αναγκαστεί να μειώσει τις εξαγωγές καυσίμων υπέρ του αργού, σύμφωνα με περισσότερους από 10 Ρώσους εμπόρους πετρελαίου. Η Ρωσία προμηθεύει αργό σε λίγους μόνο μεγάλους αγοραστές, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία.

Αλλά το χαρτοφυλάκιο των αγοραστών καυσίμων είναι συγκριτικά ευρύτερο, καθώς μπορεί να στείλει σε μικρότερους καταναλωτές χωρίς μεγάλα συστήματα διύλισης στην Αφρική και τη Νότια Αμερική. Η βιομηχανία διύλισης της Ρωσίας χρονολογείται από τη δεκαετία του 1940, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες παρείχαν εξοπλισμό στο πλαίσιο του προγράμματος δανεισμού κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, οι ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες επένδυσαν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε αναβαθμίσεις με τη βοήθεια εταιρειών όπως η UOP και η ABB.

Σπάνια ανταλλακτικά

Υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις σε εταιρείες σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, για να αποτρέψουν τη μεταφορά τεχνολογίας στη Ρωσία. Χώρες που υπόκεινται σε δυτικές κυρώσεις, όπως η Ρωσία και το Ιράν, καταφέρνουν εδώ και καιρό να βρίσκουν παραθυράκια για να προμηθεύονται ανταλλακτικά για εξοπλισμό δυτικής κατασκευής, όπως αεροπλάνα ή αυτοκίνητα. Το ίδιο έχει κάνει και η Ρωσία, η οποία, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, προμηθεύεται μέσω τρίτων κρίσιμα προϊόντα, όπως μικροτσίπ απαραίτητα για την αμυντική της βιομηχανία.

Αλλά ο εξοπλισμός διύλισης είναι πολύ πιο σπάνιος και πιο εξειδικευμένος και οι δυτικές εταιρείες έχουν αυστηροποιήσει τους ελέγχους για να εμποδίσουν τη Ρωσία να εισάγει ανταλλακτικά μέσω τρίτων χωρών, δήλωσε μία από τις πέντε πηγές. Δύο από τις πηγές δήλωσαν ότι η Lukoil είχε ζητήσει από κινεζικές εταιρείες να επισκευάσουν τη μονάδα KK-1 στο Norsi. Οι πηγές δεν κατονόμασαν τις κινεζικές εταιρείες. “Η Κίνα έχει την τεχνολογία. Αλλά πολύ συχνά αυτό θα σήμαινε μια πλήρη δαπανηρή αντικατάσταση της μονάδας αντί για μια κανονική, φθηνή, τακτική επισκευή“, δήλωσε μία από τις πηγές.

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο

Πηγή: economico.gr